Zoek zowel in de rustige als actieve fase van RA een evenwicht tussen rust en activiteit. Waar dit evenwicht juist ligt, moet je zelf bepalen. Na een tijdje kun je steeds beter inschatten of een inspanning te veel is of niet.

Enkele tips:

• Doe niet alles zelf. Door sommige taken aan een ander over te laten, kun je andere dingen wel blijven doen. Laat bijvoorbeeld iemand anders afwassen, zodat je meer energie hebt om te koken.
• Neem regelmatig pauzes. Zo voorkom je oververmoeidheid. Hoeveel pauze je nodig hebt, kun je best zelf aanvoelen.
• Wissel houdingen en bewegingen af.
• Sta op voor een drankje te halen tijdens een film.
• Zorg voor afwisseling in huishoudelijke taken. Was bijvoorbeeld eerst de glazen, droog ze af en berg ze op. Doe daarna hetzelfde voor de borden, vervolgens voor het bestek enzovoort.
• Wissel zware en lichte taken af.
• Maak een goede planning. Probeer bezigheden zoveel mogelijk over de week te verdelen. Plan ook je rustpauzes bewust in.

Pijn is een waarschuwing, een teken dat je moet oppassen. Het kan handig zijn een pijndagboek bij te houden om je lichaam en de pijn beter te leren kennen. Hierin kun je ondermeer noteren:

• waar je pijn heeft.
• hoe erg de pijn is.
• welke pijnstillers je gebruikt hebt en of ze hebben geholpen.
• in welke omstandigheden, bij welke activiteit je pijn had.

Enkele tips om pijn te verminderen of als minder te ervaren:

• Leer bewust ontspannen. Pijn is een schrikreactie. De spieren in het lichaam spannen zich op, waardoor pijn verergert.
• Let op met pijnstillers. Deze verdoezelen het ‘pijnsignaal’ waardoor je je makkelijker kan overbelasten.
• Door andere dingen te doen, kan de pijn naar de achtergrond verdwijnen. Verdiep je in een goed boek of voer een interessant gesprek. Je voelt de pijn nog wel, maar hebt er minder last van.
• Probeer enkele oefeningen uit om de pijn ‘weg te denken’.
• Denk aan leuke dingen.
• Probeer pijn voor te stellen als een voorwerp of symbool dat je vervolgens uit je gedachten bant.
• Praat niet steeds over de pijn.

Door je gewrichten te beschermen kun je achteruitgang zoveel mogelijk beperken.

• Probeer je gewrichten niet te ver te buigen of te strekken:
• Ga niet op je tenen staan om iets van een hoge plank te nemen. Gebruik een keukentrapje.
• Vermijd wring- en draaibewegingen met je handen zoals bij het schillen van groenten of fruit met een mesje.
• Vermijd plotse bewegingen zoals snel opstaan uit een stoel of snel de trap oplopen. Er komt dan teveel kracht ineens op het gewricht.
• Verdeel de belasting over meerdere gewrichten:
• Pak voorwerpen met twee handen vast.
• Verdeel het gewicht van een dienblad over je polsen en onderarmen.
• Draag een bord op je vlakke hand, in plaats van tussen duim en wijsvinger.
• Ontzie de kleine gewrichten (handen, voeten).
• Draag een tas aan je arm of over je schouder in plaats van aan je hand.
• Duw een deur open met je schouder in plaats van met je handen.
• Leun op je polsen wanneer je opstaat uit een stoel, niet op je vingers.
• Maak gebruik van hulpmiddelen zoals een keukentrapje, een elektrische blikkenopener,… .

Bij RA is het nodig dat je blijft bewegen. Onderzoek toont aan dat bewegen, zowel in de rustige als actieve fase geen schade aan de gewrichten toebrengt, maar juist leidt tot gezondheidsvoordelen. Spieren en gewrichten worden sterker en soepeler en de botten verstevigen. Op deze manier kunnen allerlei dagelijkse handelingen beter uitgevoerd worden.

Volgende regels kun je altijd toepassen, zowel in de actieve als de rustige fase van RA:

• Als de pijn tijdens de activiteit duidelijk verergert, pas dan de activiteit aan. Als de pijn daarna niet overgaat, stop dan eventueel met de activiteit.
• Als pijn langer dan twee uur na het doen van een activiteit blijft aanhouden, ben je te ver gegaan. Doe het volgende keer rustiger aan.

Geschikte sporten bij RA zijn activiteiten waarbij je gelijkmatig beweegt, terwijl je gewrichten geen grote schokken te verduren krijgen. Denk aan fietsen, wandelen en zwemmen. Enkele tips:

• Fietsen:
• Bescherm je gewrichten bij fietsen door in een lichte versnelling te fietsen en rechtop te zitten.
• Een terugtraprem is beter dan een handrem.
• Een elektrische handrem of trapondersteuning kunnen het fietsen comfortabeler maken.
• Wandelen
• Draag stevige schoenen.
• Ga wandelen op een stevige ondergrond.
• Zwemmen
• In water belast je je gewrichten weinig, ze worden ondersteund door het water.
• Zwemmen in verwarmd water kan aangenaam zijn bij pijnlijke gewrichten.
• Bij mensen met nekklachten is zwemmen niet zo geschikt. Overleg eventueel met je arts of reumatoloog.

Uiteraard kun je ook andere sporten uitoefenen. Kies voor een sport die je aankunt en waar je plezier aan beleeft. Beweeg steeds binnen je eigen grenzen. Vraag eventueel meer advies aan je reumatoloog.

Bewegen tijdens de actieve fase

• Probeer tijdens deze fase je gewrichten soepel te houden met oefeningen. Je kunt eventueel ook wat oefeningen doen om je spieren te versterken. Laat je eventueel begeleiden door een kinesist.
• Voer oefeningen wat minder lang achter elkaar uit en in een rustiger tempo.
• Het kan aangenaam zijn om de gewrichten te koelen met een koudepakking. Koelen voor het oefenen kan de pijn verminderen.

Bewegen tijdens de rustige fase

• Probeer tijdens deze fase oefeningen te doen die de gewrichten soepel houden, de spieren sterker maken en de conditie verbeteren. Deze oefeningen kun je in principe zelfstandig uitvoeren. Vraag eventueel advies aan een kinesist.
• Bouw oefeningen geleidelijk aan op en voer oefeningen geleidelijk aan iets langer en vaker uit.
• Blijf alert voor pijn en voorkom overbelasting.
• Bij pijnlijke spieren kan warmte aangenaam zijn. Ochtendstijfheid kan bijvoorbeeld sneller verdwijnen door oefeningen te doen na een warme douche of een warm bad. Ook oefenen in een verwarmd zwembad kan aangenaam zijn.

Wassen, douchen, baden

• Doe de badkamerdeur niet op slot. Mocht er iets gebeuren, dan zijn anderen direct bij je. Hang eventueel een bordje ‘bezet’ op de deur.
• Als je een persoonlijk alarm hebt, neem dit dan mee als je je gaat wassen.
• Leg een antislipmat in de douche en/of bad om uitglijden te voorkomen.
• Zorg voor voldoende handgrepen en steunpunten in de badkamer.
• Voorzie een thermostaatkraan zodat je de temperatuur van het water niet steeds moet regelen.
• Leg zoveel mogelijk benodigdheden binnen handbereik.
• Een verlengde badborstel kan handig zijn.

Aan- en uitkleden

• Zittend aankleden is vaak minder vermoeiend.
• Leg je kleren van tevoren klaar.
• Vervang kleine knoopjes door grote of vervang ze door klittenband.
• Vermijd kleding met een sluiting aan de achterzijde.
• Voorzie een ring of lus aan ritsen zodat je meer grip hebt. Je kunt de rits ook vervangen door klittenband.
• Naai eventueel twee lussen aan de binnenkant van de tailleband van een broek of een rok. Zo kun je kledingstukken makkelijker aantrekken.
• Gebruik een verlengde schoenlepel om je schoenen aan te trekken.
• Kies voor ruimvallende kledij in een rekbare stof.
• Kleed je warm genoeg aan. Kou kan er voor zorgen dat je meer last hebt van klachten.
• Zorg voor goed ventilerende kledij, gemaakt van natuurlijke stoffen zoals wol, katoen en linnen.

Voetverzorging

• Draag geen knellende kousen en sokken. Deze belemmeren de bloedsomloop.
• Draag bij zweetvoeten kousen en sokken van katoen of wol. Deze nemen vocht op.
• Spoel na het wassen je voeten steeds goed af. Droog ze vervolgens goed af, vooral tussen de tenen en bij de nagelriemen.
• Zorg voor een constante temperatuur bij een voetbad (ongeveer 37°C). Neem geen wisselbaden met warm en koud water, deze kunnen ontstekingen verergeren. Blijf niet langer dan vijf minuten in het water. Bij langer baden wordt de huid van de voeten week en kwetsbaar voor wondjes.
• Controleer je voeten dagelijks op wondjes. Gebruik een handspiegeltjes om je voetzool te controleren. Bedek eventuele wondjes met een steriel gaasje. Gebruik geen zalfjes. Wondjes die langer dan vijf dagen open zijn, laat je best controleren door een arts.
• Knip nagels recht af en niet te kort.
• Laat je voeten eventueel verzorgen door een pedicure.

Schoenen

• Een schoen met veters sluit het beste om de voeten heen en geeft het meeste steun. Wanneer veters moeilijk zijn, kies dan voor een schoen die hoog op de wreef sluit met klittenband of een gesp.
• Let erop dat de neus van de schoen voldoende breed en hoog is.
• Kies voor schoenen met een stevige hiel zodat de enkels voldoende steun krijgen. De hak is bij voorkeur niet hoger dan twee tot drie centimeter.
• Zorg ervoor dat de schoenzool goed op de voetzool aansluit. Gebruik eventueel een (op maat gemaakt) inlegzooltje.
• Koop schoenen op het einde van de dag, omdat de voeten dan vaak wat gezwollen zijn. Let erop dat de schoenen in de winkel al goed zitten.
• Wanneer je geen goed passende schoenen vindt, kan een orthopedisch schoenmaker speciale schoenen op maat maken. Vraag meer advies aan je behandelend arts.

Keuken

• Zorg voor een praktische indeling van de keuken.
• Zet alle spullen zo neer dat ze goed met twee handen te pakken zijn.
• Zorg ervoor dat alle werkvlakken op dezelfde hoogte zijn en goed aansluiten. Zo kun je voorwerpen schuiven en voorkom je onnodig tillen.
• Een hendelkraan is makkelijker te hanteren dan een gewone draaikraan.
• Zet spullen op een makkelijk te bereiken plaats, zodat je niet onnodig hoeft te rekken en strekken. Zet zware en veelgebruikte spullen zoveel mogelijk op een hoogte waar je makkelijk bij kunt. Laat uittrekbare draadmanden of laden monteren in de onderkastjes.

Koken

• Pak voor je gaat koken alle spullen die je nodig heeft.
• Polllepels, messen en dergelijke zijn makkelijker te hanteren als je er verdikkingsmateriaal omheen doet.
• In de winkel is er een groot aanbood aan reeds gewassen/geschilde/gesneden voeding.
• Kies voor verpakkingen die makkelijk te openen zijn.
• Groenten kunnen ook gekookt worden in een frituurmandje. Je tilt dit makkelijker uit de pot en hoeft de groenten dus niet af te gieten.
• Voorzie een voorraad aan kant- en klare maaltijden voor een periode dat je meer klachten hebt.
• Gebruik een antislipmatje om een pan of snijplank niet weg te laten glijden.

Wassen en schoonmaken

• Plaats de wasmachine op een verhoging van ongeveer dertig centimeter, zodat je minder moet bukken. Je kunt de was ook zittend uithalen.
• Laat de was als zoveel mogelijk van tevoren sorteren.
• Doe de strijk al zitten. Let er wel op dat de strijkplank niet te hoog staat.
• Vermijd wringen. Wring een dweil eventueel uit door hem om de kraan te wikkelen, zo heb je minder kracht nodig.
• Gebruik een borstel en blik met een lange steel.
• Gebruik eventueel een karretje om schoonmaakspullen zoals een gevulde emmer te verplaatsen.

Zoek zowel in de rustige als actieve fase van RA een evenwicht tussen rust en activiteit. Waar dit evenwicht juist ligt, moet je zelf bepalen. Na een tijdje kun je steeds beter inschatten of een inspanning te veel is of niet.

Enkele tips:

• Doe niet alles zelf. Door sommige taken aan een ander over te laten, kunt je andere dingen wel blijven doen. Laat bijvoorbeeld iemand anders afwassen, zodat je meer energie hebt om te koken.
• Neem regelmatig pauzes. Zo voorkom je oververmoeidheid. Hoeveel pauze je nodig hebt, kun je best zelf aanvoelen.
• Wissel houdingen en bewegingen af.
• Sta op voor een drankje te halen tijdens een film.
• Zorg voor afwisseling in huishoudelijke taken. Was bijvoorbeeld eerst de glazen, droog ze af en berg ze op. Doe daarna hetzelfde voor de borden, vervolgens voor het bestek enzovoort.
• Wissel zware en lichte taken af.
• Maak een goede planning. Probeer bezigheden zoveel mogelijk over de week te verdelen. Plan ook je rustpauzes bewust in.

Pijn is een waarschuwing, een teken dat je moet oppassen. Het kan handig zijn een pijndagboek bij te houden om je lichaam en de pijn beter te leren kennen. Hierin kun je ondermeer noteren:

• waar je pijn hebt.
• hoe erg de pijn is.
• welke pijnstillers je gebruikt heeft en of ze hebben geholpen.
• in welke omstandigheden, bij welke activiteit je pijn had.

Enkele tips om pijn te verminderen of als minder te ervaren:

• Leer bewust ontspannen. Pijn is een schrikreactie. De spieren in het lichaam spannen zich op, waardoor pijn verergert.
• Let op met pijnstillers. Deze verdoezelen het ‘pijnsignaal’ waardoor je je makkelijker kan overbelasten.
• Door andere dingen te doen, kan de pijn naar de achtergrond verdwijnen. Verdiep je in een goed boek of voer een interessant gesprek. Je voelt de pijn nog wel, maar hebt er minder last van.
• Probeer enkele oefeningen uit om de pijn ‘weg te denken’.
• Denk aan leuke dingen.
• Probeer pijn voor te stellen als een voorwerp of symbool dat je vervolgens uit je gedachten bant.
• Praat niet steeds over de pijn.

Door je gewrichten te beschermen kun je achteruitgang zoveel mogelijk beperken.

• Probeer je gewrichten niet te ver te buigen of te strekken:
• Ga niet op je tenen staan om iets van een hoge plank te nemen. Gebruik een keukentrapje.
• Vermijd wring- en draaibewegingen met je handen zoals bij het schillen van groenten of fruit met een mesje
• Vermijd plotse bewegingen zoals snel opstaan uit een stoel of snel de trap oplopen. Er komt dan teveel kracht ineens op het gewricht.
• Verdeel de belasting over meerdere gewrichten:
• Pak voorwerpen met twee handen vast.
• Verdeel het gewicht van een dienblad over je polsen en onderarmen.
• Draag een bord op je vlakke hand, in plaats van tussen duim en wijsvinger.
• Ontzie de kleine gewrichten (handen, voeten).
• Draag een tas aan je arm of over je schouder in plaats van aan je hand.
• Duw een deur open met je schouder in plaats van met je handen.
• Leun op je polsen wanneer je opstaat uit een stoel, niet op je vingers.
• Maak gebruik van hulpmiddelen zoals een keukentrapje, een elektrische blikkenopener,… .

Gebruik zalf en crèmes

• Smeer dun.
• Smeer alleen op de aangedane plekken.
• Smeer regelmatig, liefst op vaste tijdstippen.
• Gebruik geen crèmes met cortisonen om de droge huid soepel te maken. Er zijn andere zalven of crèmes die je daarvoor wel onbeperkt mag gebruiken.
• Gebruik producten niet langer dan voorgeschreven door je arts.
• Stop niet ineens met het smeren van een bepaald product. Klachten kunnen hierdoor nog heviger terugkomen. Overleg steeds met je arts.
• Was je handen altijd meteen na het insmeren.

Huidbeschadiging voorkomen

• Voorkom dat je huid droog wordt.
• Vermijd prikkels zoals een wollen trui of andere irriterende stoffen. Draag best katoen, linnen of zijde.
• Gebruik geen wasverzachter.
• Vermijd zweten. Zet de temperatuur in huis niet de hoog, kleed je niet te warm aan en douche onmiddellijk na het sporten.
• Plaats eventueel waterbakjes aan de verwarming om een droge lucht in huis te vermijden.
• Draag eventueel katoenen handschoenen tijdens het slapen om te voorkomen dat je gaat krabben tijdens de nacht.
• Houd je vingernagels kort en schoon.
• Bij hevige jeuk:
• Koel de huid.
• Wrijf of klop op de huid in plaats van te krabben.
• Zoek afleiding.

Wassen

• Ga niet dagelijks in bad of de douche. Bij het wassen spoel je het natuurlijke vetlaagje van de huid weg en droogt de huid dus uit.
• Ga niet te lang in bad of de douche en gebruik geen heet water. Het water is bij voorkeur niet warmer dan 30°C.
• Kies voor geschikte bad- en doucheproducten. Vraag meer advies aan je apotheker.
• Voeg olie toe aan het badwater en spoel de huid niet af na het baden.
• Een zoutwaterbad kan heilzaam zijn. Je kunt hiervoor gewoon keukenzout of zeezout gebruiken. Ongeveer 500 gram zout op een vol ligbad is voldoende.
• Dep de huid droop in plaats van te wrijven met een handdoek.
• Smeer de huid na het wassen meteen in met een zalf of vette crème. Informeer bij je arts of apotheker welke producten geschikt zijn.

Verzorging haar en hoofdhuid

• Vraag advies aan je arts of apotheker voor een geschikte shampoo.
• Soms kan de hoofdhuid een bepaalde shampoo verdragen maar je handen niet. Draag dan plastic handschoenen bij het wassen van de haren.
• Neem je shampoo mee naar de kapper, zodat het risico op extra klachten wordt vermeden.
• Verdun de shampoo voor het wassen eventueel met water. Zo voorkom je soms dat de huid teveel uitdroogt.
• Spoel de haren goed na met water, zodat er geen shampooresten achterblijven die kunnen gaan irriteren.
• Gebruik een crèmespoeling enkel in de puntjes en de lengte van het haar.
• Gebruik stylingproducten die zo weinig mogelijk alcohol bevatten.
• Bij het scheren:
• Elektrisch scheren (droog) heeft de voorkeur op nat scheren. De kans op wondjes is dan kleiner en bovendien droogt nat scheren de huid meer uit.
• Gebruik geen aftershave met alcohol. Een eau de toilette geeft minder huidirritatie dan een aftershave.

Zonnen en zwemmen

• Een beetje zon kan een ontstekingsremmende werking hebben op de huid. Zonnen heeft echter ook risico’s zoals verbranding, huidveroudering of zelfs huidkanker.
• Bouw de blootstelling aan zonlicht geleidelijk op. De straling van een zonnebank (ultraviolette B straling) is niet hetzelfde als de straling van de zon (ultraviolette A straling). Naar de zonnebank gaan is dus geen goede voorbereiding op een zonvakantie.
• Stel kinderen niet teveel bloot aan zonlicht.
• Blijf tussen 12u en 15u uit de zon.
• Bescherm je huid met kledij. Je gezicht een hoofdhuid kun je je beschermen met een hoed.
• Bescherm je huid met een zonnemelk.
• Kies een hoge beschermingsfactor.
• Kies voor een product dat zowel tegen UV-A als UV-B licht beschermt. Vraag meer advies aan je apotheker.
• Kies een product dat geschikt is voor een gevoelige huid (minder geur- en kleurstoffen).
• Zonnemelk mag maximum één jaar bewaard worden. Daarna verliezen de producten hun werking.
• Smeer jezelf minstens een half uur voor je naar buiten gaat in.
• Bescherming kan snel verdwijnen door wrijving, zweten of contact met zand. Smeer de huid regelmatig opnieuw in.
• Gebruik watervaste zonnemelk, deze spoelen niet af in water. Na het afdrogen moet je je wel opnieuw insmeren omdat het product verdwijnt door wrijving.
• Draag een zonnebril om je ogen te beschermen.
• Gebruik een lippenbalsem voor je lippen.
• Zwemmen in een gewoon zwembad is soms moeilijk bij mensen met psoriasis. Chloor in het water kan de gevoelige huid prikkelen en uitdrogen.
• Smeer de huid vooraf in met vaseline of een neutrale zalf. Dit kan uitdroging en irritatie helpen voorkomen.
• Neem meteen na het zwemmen een douche om alle restjes chloor van de huid te verwijderen.
• Smeer de huid meteen na het douchen goed in.